طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی، کم تحرکی عامل مرگ بیش از ۹/۱ میلیون نفر در جهان در هر سال است

 

ایران با جمعیتی نزدیک به ۸۰ میلیون نفر به عنوان کشوری قدرتمند و تاثیرگذار در منطقه و آسیا به شمار می‌رود . طبق آمارهای سازمان بهداشت جهانی، کم تحرکی عامل مرگ بیش از ۹/۱ میلیون نفر در جهان در هر سال است. عوارض کم تحرکی بیشتر شامل سرطان سینه، کولون و دیابت با نرخ شیوع ۱۰-۱۶ درصد و احتمال بروز سکته‌های قلبی با نرخ ۲۲ درصد در جهان برآورد شده است. از این رو کشورهای توسعه یافته سرمایه‌گذاری‌های کلانی در حوزه ورزش همگانی کرده تا هزینه‌های درمان را کاهش دهند. برای مثال: کشور آمریکا با صرف هر یک میلیون دلار در ورزش سلامت محور در یک سال حدود ۲/۳ میلیون دلار در هزینه‌های درمان صرفه‌جویی کرده است.در سال ۲۰۰۰ بی‌تحرکی و زندگی غیر فعال هشتمین عامل مرگ‌ومیر در جهان براساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی بوده است.

در استرالیا ورزش بخش مهمی از فرهنگ مردم است و شعار اصلی در این کشور: استرالیایی فعال است و همه سعی در تحقق این شعار در کشور را دارند. دولت جهت توسعه ورزش استرالیا سیاست‌های عمومی و راهبردهای اصلی را طراحی و نظامند کرده است.
برای این منظور دولت در هر ایالت و هر منطقه دپارتمان‌های تفریحی تاسیس کرده است که چارچوب آن در برگیرنده قشر عظیمی از مردم به فعالیت بدنی است. طبق آخرین آمار درصد مشارکت مردم استرالیا در فعالیت‌های بدنی منظم در سنین ۱۵تا۱۷سال که جامعه هدف تعریف شده‌اند، ۴۷ درصد و افراد با دامنه سنی بالای ۶۵ سال حدود ۴۷ درصد است. پیاده‌روی محبوب‌ترین ورزش این کشور است.
کشور ژاپن با جمعیت۱۲۷.۴۳۳.۰۰۰ نفری ساختار منسجمی در ورزش همگانی دارد. اولین قانون توسعه ورزش قبل از المپیک ۱۹۶۴ توکیو در سال ۱۹۶۱ به تصویب رسید. عقیده مردم ژاپن جهت شرکت در فعالیت‌های ورزشی منظم حفظ سلامت، نظم و ترتیب دادن کارهاست که عامل پیشرفت در زندگی می‌شود.دولت ژاپن جهت نهادینه کردن ورزش در تمام طول عمر اقدامات مهم و موثری انجام داده است.
طبق آمار سال ۲۰۱۰ در کشور کانادا۷.۵ میلیون کانادایی بالای ۱۵ سال به طور منظم ورزش می‌کنند. پیاده‌روی و جاگینگ بیشترین محبوبیت را در این کشور دارد. سن ۱۵ تا ۱۹ سال در این کشور سن هدف مشخص شده و بالا ترین آمار مشارکت در فعالیت بدنی مربوط به این سن است (آماری نزدیک به ۶۰ درصد ).
وزارت ورزش و جوانان ایران در جدیدترین آمار خود گفته است: در خوشبیانانه ترین حالت در کشور تنها ۲۰ درصد از مردم ورزش می کنند. نقدی که به وزارت ورزش و جوانان به عنوان متولی اصلی ورزش کشور وارد است این است که در ارائه آمار و ارقام شفاف نیستند و به غلط آمار ۲۰ درصد رشد ورزش اعلام شده است. که آمار های واقعی بیانگر این موضوع اند که تنها ۵ درصد از مردم ایران ورزش می کنند. ورزش همگانی در ایران چند دهه است که مسیر اشتباه را طی کرده و اهداف خود را گم کرده است. ما به جای این که بر اهداف ورزش همگانی همانند کشورهای پیشرفته که شامل ایجاد نشاط در جامعه، حس تعامل و همکاری و مشارکت پذیری به تمامی اقشار باشد تمرکز کنیم بر مواردی همچون ارائه بی‌برنامه انواع و اقسام مدارک مربیگری بدون پشتوانه علمی کافی و آمارهای نادرست از وضعیت ورزش همگانی در کشور اکتفا کرده‌ایم، در حالی که مردم فضایی برای انجام ورزش ندارند به گونه‌ای که به راحتی در فضای ورزشی قرار گیرند و به سمت فعالیت‌های ورزشی سوق پیدا کنند. با دادن جایزه پراید و دوچرخه نمی‌توان ورزش همگانی را در کشور نهادینه کرد. در کشورهای دیگر که در زمینه ورزش موفق بوده‌اند، اصول و اهداف دیگری را در ورزش همگانی تبیین کرده‌اند. مثلا در آمریکا اگر یک نوجوان ۱۰ ساله بعد از باخت در مسابقه‌ای گریه کند او را از باشگاه اخراج می‌کنند چون معتقدند والدین او نتوانسته‌اند اصل و هدف ورزش را برای او به درستی توضیح دهند. البته رسانه‌ها و مطبوعات هم بر اساس نتایج و مدال‌ها عملکرد وزارت ورزش و جوانان را تبیین می‌کنند که این درست نیست. مثلا کشورهایی مثل فنلاند و کانادا بارها در المپیک پایین‌تر از ایران بودند اما میزان مشارکت و بهره مندی مردمشان از ورزش ده‌ها برابر بیشتر از ماست.

  • نویسنده : دکتر کیوان انتظامی- مدرس دانشگاه